Historie :: Nominaties 2004

In het najaar van 2004 is voor de vierde keer de verkiezing van de Nederlandse Spellenprijs georganiseerd. De jury heeft in de loop van de zomer acht spellen uit het tijdvak 1 juni 2003 t/m 31 mei 2004 beoordeeld en genomineerd. Deze nominatielijst was de basis voor de verkiezing. Vanaf 5 t/m 30 september hebben 422 echte spellenliefhebbers uit deze lijst hun spel van het jaar gekozen. De winnaar Maharadja is op 4 oktober bekendgemaakt en op 29 oktober tijdens het Spellenspektakel gehuldigd.

1: Maharadja
Auteurs:	Wolfgang Kramer en Michael Kiesling
Uitgever:	Phalanx Games
Spelers:	2 - 5
Speelduur:	ong. 90 minuten
Beschrijving:	De spelers reizen als architecten tussen zeven Indiase steden en bouwen huizen en paleizen voor de maharadja. De bouw van een paleis is duur, dus is het zaak bij de scorerondes genoeg geld te verdienen en tijdens het reizen niet te veel uit te geven. Aan het begin krijgt iedereen een personenkaart, die de bezitter bepaalde voordelen bezorgt. Iedere speler plaatst aan het begin vier gratis huizen in de dorpen tussen de steden. Als je via een dorp met uitsluitend vreemde huizen reist, moet je die medespelers tol betalen. Aan het begin van een ronde kiest iedere speler in het geheim welke twee acties hij wil uitvoeren. Dit geef je aan op een draaischijf met twee pijlen. Voorbeelden van actiemogelijkheden: extra geld incasseren, huizen bouwen, een paleis bouwen, de reisplanning van de maharadja manipuleren of een personenkaart ruilen. De personenkaarten bepalen in welke volgorde de spelers hun acties uitvoeren. De spelronde eindigt met een puntentelling, waarbij architecten, huizen en paleizen in de huidige stad van de maharadja punten opleveren. Vooral het centrale paleis levert dan veel op. De speler met de meeste punten krijgt vervolgens het meeste geld enzovoort. Het spel eindigt zodra een speler zijn zevende paleis heeft gebouwd of zodra een aantal ronden is gespeeld. Dan wint de speler die de meeste paleizen heeft gebouwd.
Oordeel:	Maharadja is een uitstekend bordspel met zeer veel diepgang. Bij het bepalen van de juiste strategie moet je de mogelijke keuzes van de medespelers goed inschatten, waardoor dit spel stijf staat van interactie. Je wilt altijd meer doen dan mogelijk is, het teken van een goed spel. Maharadja is verder een spel waarbij je jezelf continu moet realiseren dat geld niet het doel is, maar slechts een middel. De bouw van paleizen is de kern van de zaak. Af en toe kan het een flinke hersenkraker zijn, maar dankzij het toegankelijke spelsysteem hoeft niemand deze uitdaging te vrezen.
2: Puerto Rico het kaartspel
Auteur:	Andreas Seyfarth
Uitgever:	Ravensburger
Spelers:	2 - 4
Speelduur:	ong. 45 minuten
Beschrijving:	Dit kaartspel is gebaseerd op het spelsysteem van het populaire bordspel Puerto Rico. De speelkaarten zijn multifunctioneel, je gebruikt ze als gebouwen, goederen of geld. Iedere speler start het spel met een indigoververij en vier kaarten. Vervolgens kiest men elke beurt een rol met het bijbehorende privilege. De goudzoeker levert een extra kaart op. De bouwmeester activeert een bouwfase. Dan mag iedereen een gebouw uitspelen, tegen betaling van het vereiste aantal kaarten uit de hand. Het spel bevat vijf soorten productiegebouwen en een grote hoeveelheid paarse gebouwen. De meeste paarse gebouwen bieden je tijdens het spel extra mogelijkheden. De opzichter activeert de productie. Dan laat iedere speler één van zijn uitgespeelde productiegebouwen een handelsgoed produceren. De opzichter zelf mag een tweede goed produceren. Een geproduceerd goed bewaar je in de vorm van een omgedraaide kaart bij het desbetreffende gebouw. Via de handelaar worden deze goederen verkocht. De laatste rol is de raadsheer. Hiermee mag de actieve speler vijf kaarten trekken, waarvan hij er één mag uitkiezen. De overige spelers mogen uit twee kaarten kiezen. Het spel eindigt na de bouwfase waarin een speler zijn twaalfde gebouw heeft uitgespeeld. Dan krijg je winstpunten voor jouw gebouwen. Met sommige paarse gebouwen kun je dan nog veel bonuspunten verdienen.
Oordeel:	Puerto Rico het kaartspel is een afgeslankte versie van het vorig jaar bekroonde bordspel, maar kan uitstekend op eigen benen staan. De grote variatie in de gebouwen maakt dat er meerdere strategieën zijn om de meeste punten te scoren. Hierdoor zal ook het kaartspel niet snel vervelen. Bovendien is het met alle spelersaantallen goed speelbaar, ook met twee spelers. Het spel combineert toegankelijkheid en voldoende inhoudelijke uitdaging. De enigszins aanwezige geluksfactor is niet storend.
3: Ticket to Ride
Auteur:	Alan R. Moon
Uitgever:	Days of Wonder / Hodin
Spelers:	2 - 5
Speelduur:	ong. 45 minuten
Beschrijving:	Het spelbord bestaat uit een grote kaart van de Verenigde Staten, waarop steden en spoorlijnen zijn afgebeeld. De spelers verzamelen speelkaarten met treinwagons in verschillende kleuren, die ze vervolgens gebruiken om de op het bord afgebeelde routes te claimen. Als je een route hebt geclaimd, plaats je daar plastic treintjes in jouw eigen kleur. De kleur van een route bepaalt met welke kaarten je moet "betalen", op de neutrale routes zijn alle kaartkleuren bruikbaar. Korte routes zijn gemakkelijk te bouwen. Lange routes kosten je meer kaarten, maar leveren ook meer winstpunten op. Je verdient extra punten met het verbinden van de op jouw opdrachtkaartjes genoemde steden en met het bouwen van de langste keten van treinen. De regels zijn eenvoudig. In jouw beurt mag je één van de volgende drie acties uitvoeren: dichte of openliggende wagonkaarten trekken, kaarten uitspelen om een route te claimen of extra opdrachtkaartjes trekken. Je moet overigens wel oppassen met die opdrachtkaartjes, omdat ze strafpunten opleveren als je ze niet volbrengt. Het spel eindigt de ronde nadat een speler minder dan 3 treinwagons over heeft. Dan worden de bonus- en strafpunten voor de opdrachtkaartjes berekend. Winnaar is de speler met de meeste punten.
Oordeel:	Ticket to Ride is een zeer toegankelijk familiespel, waarbij de spanning tussen het geduldig verzamelen van kaartjes en de angst om een route aan de concurrentie te verliezen centraal staan. Dit leidt tot een spannend en vlot speelbaar spel. Ticket to Ride biedt een aangename combinatie van eenvoudige regels, een mooie uitvoering en een leuk tactisch spelmechanisme. Het is geschikt voor ervaren en minder ervaren spelers.
4: Amon-Ra
Auteurs:	Reiner Knizia
Uitgever:	999 Games
Spelers:	3 - 5
Speelduur:	ong. 90 minuten
Beschrijving:	Dit ontwikkelings- en veilingspel speelt zich af in het oude Egypte. Het spelbord is verdeeld in vijftien gebieden. Het is de bedoeling om winstpunten te verdienen met de bouw van piramides. Het spel bestaat uit twee helften, die elk uit drie rondes bestaan. Elke helft eindigt met een puntentelling. Een spelronde bestaat uit vijf stappen. In de eerste stap bepaalt het lot een aantal gebieden, die in de tweede stap worden geveild. In de derde stap kopen de spelers machtkaarten, stenen en boeren. Hoe meer je er koopt, hoe duurder ze worden. Boeren en stenen plaats je in jouw eigen gebieden. De boeren zorgen voor inkomsten en met drie stenen bouw je een piramide. Met de machtkaarten kun je bijvoorbeeld een speciale bonus of extra winstpunten verdienen. In de vierde stap offeren de spelers geld aan de goden. Wie het meeste offert, krijgt een bonus in de vorm van een mix van drie machtkaarten, boeren of stenen. In de vijfde stap wordt geoogst. Als de spelers in de vorige fase veel hebben geofferd, levert de oogst meer geld op. Na drie complete rondes volgt een puntentelling. Dan ontvang je winstpunten voor piramides, voor gebieden met tempels en voor sommige machtkaarten. Vervolgens worden, met uitzondering van de piramides, alle speelstukken van het bord verwijderd en begint de tweede helft. Ook nu worden in drie rondes gebieden geveild. De tweede helft eindigt met eenzelfde puntentelling. Ten slotte krijg je bonuspunten voor je resterende geldvoorraad.
Oordeel:	Een uitstekend bordspel met een historisch thema en een smaakvolle uitvoering. Met Amon-Ra heeft Reiner Knizia weer een diepgaand bordspel bedacht, dat de vergelijking met een klassieker als Eufraat & Tigris kan doorstaan. Amon-Ra is een resourcemanagementspel van de bovenste plank. Tactiek en strategie strijden om voorrang, want je moet voortdurend de korte- en langetermijnbelangen tegen elkaar afwegen.
5: De Bruggen van Shangrila
Auteur:	Leo Colovini
Uitgever:	999 Games
Spelers:	3 - 4
Speelduur:	ong. 60 minuten
Beschrijving:	Het spelbord toont een berglandschap met 13 dorpen, die door wegen met elkaar zijn verbonden. Op elke weg vind je een brug over een diepe kloof. Elk dorp bevat zeven verschillende symboolvelden, waarop de spelers hun speelstukken plaatsen. Het is de bedoeling om aan het einde van het spel zoveel mogelijk speelstukken op de juiste symboolvelden te bezitten. Aan het begin zet iedere speler zeven eigen speelstukken in de dorpen, de zogenaamde meesters. In de loop van het spel worden nieuwe meesters ingezet of leerlingen bijgeplaatst. Deze leerlingen kunnen via een brug naar een naburig dorp bewegen, waar zij vrije symboolvelden innemen of meesters van een bezet veld verjagen. Na een verhuizing van leerlingen wordt de brug tussen de twee dorpen verwijderd. Tussen deze twee dorpen kunnen dus nooit meer speelstukken worden verplaatst. Zodra de laatste brug van een dorp is verwijderd, wordt hier een "steen der wijzen" geplaatst. In dit dorp kan dan geen enkele actie meer worden uitgevoerd. Het spel is afgelopen zodra de laatste van de 11 "stenen der wijzen" is geplaatst. De winnaar is de speler met het grootste aantal meesterfiches op het spelbord.
Oordeel:	Een uitdagend en min of meer abstract denkspel zonder geluksfactor. Het spel is in eerste instantie zeer toegankelijk, maar het is een hele uitdaging om de juiste tactiek te doorgronden. Het denkwerk wordt gecombineerd met een spannend en "gemeen" spelverloop.
6: Yinsh
Auteur:	Kris Burm
Uitgever:	Don & Co.
Spelers:	2
Speelduur:	ong. 30 minuten
Beschrijving:	De spelers beginnen het spel met ieder vijf ringen op het bord. Als een ring wordt verplaatst, laat hij op dat veld een fiche achter. Deze fiches hebben een witte en een zwarte kant. De ene speler heeft belang bij wit, de andere speler bij zwart. Als een ring later over deze fiches springt, worden de fiches omgedraaid. Hierdoor veranderen de fiches tijdens het spel voortdurend van kleur. De spelers proberen op deze wijze rijen van vijf fiches in de eigen kleur te vormen. Elke keer dat je zo'n rij vormt, mag je een eigen ring van het bord nemen. De speler die als eerste drie van zijn ringen heeft weggenomen, wint het spel. Een belangrijk aspect van dit spel is het feit dat elke gevormde rij een winstpunt oplevert, maar tegelijk de controle over de spelsituatie bemoeilijkt, omdat je daarna met één ring minder moet spelen.
Oordeel:	Een schitterend tweepersoonsspel, dat liefhebbers van abstracte denkspelen zeker zal aanspreken, terwijl ook andere spelers volop aan hun trekken komen. Dit spel heeft Reversi-achtige spelmechanismen. De regels zijn op zich simpel, maar de mogelijkheden en het speelplezier zijn eindeloos. De auteur is er verder opnieuw in geslaagd om het op zich eenvoudige spelmateriaal te voorzien van een smaakvolle vormgeving.
7: De Grote Dalmuti
Auteur:	Richard Garfield
Uitgever:	PS Games
Spelers:	4 - 8
Speelduur:	ong. 45 minuten
Beschrijving:	Dit spel is net zo oneerlijk als de echte wereld. Wie aan de macht is, heeft het makkelijk. Wie een lage sociale positie heeft, komt moeilijk omhoog. Het spel bevat tachtig speelkaarten met een waarde van 1 tot en met 12. De beste kaart is de Dalmuti. Deze heeft de waarde 1 en komt maar één keer voor. Onderaan deze sociale ladder staan de boeren. Zij hebben de waarde 12 en komen 12 keer voor. Alle kaarten worden onder de spelers verdeeld. De twee spelers met de laagste rang moeten hun beste kaarten aan de koning en de onderkoning geven. Als "tegenprestatie" krijgen ze kaarten die deze machthebbers zelf niet kunnen gebruiken. Daarna speelt de koning een set gelijke kaarten uit. De volgende speler mag dit bod overtreffen, door hetzelfde aantal kaarten met een lagere waarde te spelen, of passen. Er wordt doorgespeeld tot iedereen heeft gepast. De speler die als laatste een set heeft gespeeld, mag de volgende ronde beginnen. Het is de bedoeling om zo snel mogelijk al jouw kaarten kwijt te raken. Als jij als eerste bent uitgespeeld, word je de nieuwe koning.
Oordeel:	Dalmuti is al jaren een populair spel, dat in het najaar van 2003 ook in het Nederlands is uitgekomen. Dalmuti is in de kern een oneerlijk spel, mensen met macht hebben een grotere kans om aan de macht te blijven. Bij andere spellen zou dit een negatieve factor zijn, bij Dalmuti verhoogt dit het speelplezier. De onderdanen spannen samen om de macht van de troon te stoten. Groot is de vreugde als er een revolutie plaatsvindt.
8: Adel Verplicht
Auteur:	Klaus Teuber
Uitgever:	Jumbo
Spelers:	3 - 6
Speelduur:	ong. 60 minuten
Beschrijving:	Het is de bedoeling om kaarten met kunstvoorwerpen te verzamelen, deze kaarten in tentoonstellingen te tonen en daarmee als eerste het einde van het scorespoor te bereiken. Elke ronde kies je eerst in het geheim in welke locatie je wilt handelen: veilinghuis of kasteel. Vervolgens speel je een tweede kaart, waarmee je in de gekozen locatie een bepaalde actie uitvoert. In het veilinghuis mag je een nieuwe kunstkaart kopen, die je met een van jouw chequekaarten betaalt. Je kunt er ook een diefkaart spelen, om de cheque van een medespeler te stelen. In het kasteel mag je een tentoonstellingkaart spelen. Dan laat je een collectie kunstvoorwerpen zien en mag je een aantal velden vooruit op het scorespoor. Als een andere speler een dief naar het kasteel heeft gestuurd, dan steelt deze één kaart uit elke tentoonstelling. Als iemand een detective heeft gespeeld, worden alle diefkaarten in de gevangenis gelegd, waar ze een aantal beurten blijven liggen. Als een detective dieven vangt, mag de desbetreffende speler een aantal velden vooruit op het scorespoor. Aan het einde van de rit wint degene die daar vooraan ligt.
Oordeel:	Een toegankelijk familiespel, dat het niet zozeer moet hebben van tactiek en/of strategie, maar vooral drijft op het goed uitgewerkte spelelement bluffen. Hoewel internationaal al lang bekend, is de Nederlandse versie nu pas uitgebracht. Hoe meer personen er mee doen, hoe beter het spelmechanisme uit de verf komt. Het is daarom prettig dat deze uitvoering van het spel nu ook geschikt is voor 6 spelers.

Historie :: Nominaties 2004

Top